Kaynak Politikamız

Sağlık, beslenme ve yaşam tarzı konularında yanlış veya eksik bilgilerin insanların kararlarını etkileyebileceğinin farkındayız. Bu nedenle içeriklerimizi hazırlarken mümkün olduğunca güvenilir, güncel ve bilimsel dayanağı bulunan kaynaklardan yararlanmayı hedefliyoruz.

Amacımız yalnızca bilgi paylaşmak değil; paylaştığımız bilginin nereden geldiğini okuyucuya açıkça gösterebilmek.

Hangi Kaynakları Kullanıyoruz?

Kaynak seçerken önceliğimiz bilimsel güvenilirliktir. İçeriklerde mümkün olduğunca aşağıdaki kaynak türlerine öncelik veriyoruz:

• Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
• National Institutes of Health (NIH)
• Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
• National Health Service (NHS)
• European Food Safety Authority (EFSA)
• Avrupa ve ulusal sağlık otoriteleri
• PubMed'de indekslenen akademik çalışmalar
• Hakemli bilimsel dergiler
• Sistematik derlemeler
• Meta-analizler
• Üniversiteler ve akademik kurumlar
• Uzmanlık dernekleri
• Resmi sağlık kuruluşlarının yayımladığı rehberler

Mümkün olduğunda tek bir kaynağa dayanmak yerine, farklı güvenilir kaynaklardaki bilgileri karşılaştırarak değerlendirmeye çalışıyoruz.

Tek Bir Çalışmaya Dayanarak Kesin Sonuç Vermiyoruz

Bilimde tek bir araştırma her zaman nihai cevap anlamına gelmez. Bir çalışma belirli bir besinin faydalı olduğunu gösterebilirken başka bir çalışma farklı sonuçlara ulaşabilir. Bu nedenle mümkün olduğunca bilimsel çalışmaların genel eğilimini ve mevcut bilimsel görüş birliğini değerlendirmeyi amaçlıyoruz.

Bir konuda bilimsel sonuçlar çelişkiliyse bunu açıkça belirtiriz; örneğin “Bu konuda yapılan çalışmalar farklı sonuçlara ulaşmıştır” veya “Mevcut kanıtlar kesin bir sonuca ulaşmak için yeterli değildir” ifadelerini kullanabiliriz. Bilimsel belirsizliği okuyucudan saklamayı doğru bulmuyoruz.

Kaynakların Güncelliği

Sağlık ve beslenme alanında yeni araştırmalar sürekli yayımlanmaktadır. Eski kaynaklar otomatik olarak yanlış kabul edilmese de, önemli sağlık önerilerinde mümkün olduğunca güncel rehber ve çalışmalara öncelik veririz. Özellikle resmi sağlık kuruluşlarının önerileri değiştiğinde ilgili içeriklerimizi yeniden değerlendirmeyi hedefliyoruz. Güncellenen yazılarımızda mümkün olduğunca son güncelleme tarihi gösterilir.

Makalelerde Kaynakları Nasıl Gösteriyoruz?

Kullandığımız önemli bilimsel ve resmi kaynakların makale sonunda okuyucu tarafından görülebilmesini hedefliyoruz. Makalelerin sonunda Kaynaklar başlığı altında ilgili çalışmalara, resmi sağlık kuruluşlarına ve bilimsel yayınlara yer verilir; mümkün olduğunda okuyucunun kaynağın aslına ulaşabilmesi için doğrudan bağlantılar kullanılır.

Amacımız “Bize güvenin” demek yerine, “Bilginin kaynağı burada, siz de inceleyebilirsiniz” yaklaşımını benimsemektir.

İkincil Kaynak Kullanımı

Bazı durumlarda güvenilir sağlık yayınları ve akademik kurumların hazırladığı açıklayıcı içeriklerden de yararlanabiliriz. Ancak önemli sağlık iddialarında bilginin orijinal kaynağına ulaşmaya çalışırız. Örneğin bir haber sitesinin “Yeni araştırma kahvenin yaşam süresini uzattığını gösterdi” başlığını doğrudan kaynak kabul etmek yerine, haberde bahsedilen bilimsel çalışmayı incelemeyi tercih ederiz.

Haber Siteleri ve Sosyal Medya

Haber siteleri, bloglar ve sosyal medya paylaşımları tek başına bilimsel sağlık kaynağı olarak değerlendirilmez. Bu platformlar araştırılacak bir konuya ulaşmamızı sağlayabilir; ancak önemli sağlık bilgilerinin doğrulanmasında resmi veya akademik kaynaklara başvururuz. Sosyal medyada viral olan sağlık iddialarını da bilimsel kaynaklarla doğrulanmadan gerçek olarak sunmayız.

Ürün ve Marka Kaynakları

Bir ürün üreticisinin kendi web sitesinde yaptığı sağlık iddiaları tarafsız bir bilimsel kaynak olarak kabul edilmez. Ürün özellikleri, içerik listeleri veya kullanım bilgileri için üreticinin resmi web sitesinden yararlanılabilir; ancak “Bu ürün sağlığı iyileştirir” gibi bir iddiayı yalnızca üreticinin açıklamasına dayanarak desteklemeyiz. Bu tür iddialar için bağımsız bilimsel kaynaklar aranır.

Ticari İş Birlikleri Kaynak Seçimini Etkilemez

Green Living ileride reklam, sponsorluk veya satış ortaklığı yoluyla gelir elde edebilir. Ancak ticari ilişkilerin sağlık içeriklerindeki kaynak seçimimizi yönlendirmemesi temel ilkelerimizdendir. Bir şirketin Green Living'e reklam vermesi veya sponsor olması, o şirketin araştırmalarının otomatik olarak daha güvenilir kabul edileceği anlamına gelmez. Sponsorlu ilişkiler mümkün olduğunca okuyucuya açıkça belirtilir.

Yapay Zekâ Kaynak Değildir

Green Living içerik oluşturma sürecinde yapay zekâ araçlarından yararlanabilir. Ancak yapay zekâ modellerinin verdiği cevapları bilimsel kaynak olarak kabul etmiyoruz. Yapay zekâ tarafından sunulan bir bilgi; WHO, NIH, EFSA, akademik araştırmalar veya diğer güvenilir kaynaklarla doğrulanmadan sağlık iddiası olarak kullanılmaz. Yapay zekâ araştırma sürecini hızlandırabilir ancak bilimsel doğrulamanın yerini alamaz.

Kaynağa Ulaşamadığımız Durumlar

Bir sağlık iddiasını güvenilir bir kaynakla doğrulayamıyorsak bu bilgiyi kesin bir gerçek olarak sunmamaya çalışırız. Gerekli durumlarda “Bu iddiayı desteklemek için yeterli güvenilir bilimsel kanıt bulunmamaktadır” ifadesini kullanabiliriz. Çünkü bir konuda “bilmiyoruz” diyebilmek, kanıt bulunmayan bir iddiayı gerçekmiş gibi sunmaktan daha değerlidir.

Kaynaklarda Çelişki Olduğunda

Bilimsel çalışmalar her zaman aynı sonucu vermeyebilir. Böyle durumlarda yalnızca belirli bir görüşü destekleyen çalışmaları seçmek yerine mümkün olduğunca farklı bulguları değerlendirmeye çalışırız. Bilimsel görüş ayrılığı varsa bunu okuyucuya açıkça belirtiriz. Amacımız okuyucuyu belirli bir sonuca zorlamak değil, mevcut bilimsel bilginin ne söylediğini mümkün olduğunca doğru aktarmaktır.

Kaynaklarımızı Neden Paylaşıyoruz?

Green Living'in temel değerlerinden biri şeffaflıktır. Okuyucularımızın yalnızca verdiğimiz cevabı değil, o cevabın hangi bilgiye dayandığını da görebilmesini istiyoruz. Bu nedenle kaynak paylaşımını teknik bir zorunluluk değil, okuyucuya karşı sorumluluğumuzun bir parçası olarak görüyoruz.

Yayınlanan bir sağlık bilgisi için sorulması gereken en önemli sorulardan biri şudur: “Bunu nereden biliyoruz?” Bizim görevimiz bu sorunun cevabını mümkün olduğunca açık şekilde gösterebilmektir.